18 Ağustos 2026 · Su & Döngüsel Ekonomi · 2 dk okuma
Bir işletmenin ne kadar "döngüsel" (circular) çalıştığını — yani kaynakları ne kadar verimli kullanıp israfı ne kadar azalttığını — tek bir puanla ifade etmek mümkün mü? Bu rehberde, Ellen MacArthur Vakfı'nın Malzeme Döngüselliği Göstergesi (MCI) ilkelerine dayanan 100 puanlık skor modelini ve kendi skorunuzun ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
Geleneksel "doğrusal ekonomi" modeli çıkar-üret-kullan-at mantığıyla çalışır. Döngüsel ekonomi ise malzemelerin mümkün olduğunca uzun süre ekonomide kalmasını, atığın kaynağa dönüştürülmesini ve ürünlerin baştan onarılabilir/yeniden kullanılabilir tasarlanmasını hedefler. Bu, hem kaynak maliyetini düşürür hem de dolaylı olarak karbon ayak izini azaltır (çünkü yeni hammadde üretimi genellikle geri dönüştürülmüş malzeme kullanmaktan çok daha emisyon-yoğundur).
→ Kaynakça: Su & Döngüsel Ekonomi bölümünde ilgili tam veri tabloları
| Bileşen | Ağırlık | Ne Ölçer |
|---|---|---|
| Çıktı Geri Dönüşüm Oranı | %25 | Üretim çıktınızın ne kadarı geri dönüştürülüyor |
| Girdi Geri Dönüştürülmüş Hammadde | %20 | Hammaddenizin ne kadarı zaten geri dönüştürülmüş malzeme |
| Yeniden Kullanım Oranı | %20 | Ürünlerinizin/parçalarınızın yeniden kullanım oranı |
| Onarılabilirlik | %15 | Ürünlerinizin ne kadarı onarılabilir tasarlanmış |
| Ambalaj Azaltımı | %10 | Ambalaj malzemesinde sağlanan azaltım oranı |
| Atık Azaltım Programı (evet/hayır) | +5 puan (bonus) | Resmi bir atık azaltım programınız var mı |
| Tedarikçi Değerlendirmesi (evet/hayır) | +5 puan (bonus) | Tedarikçilerinizi döngüsellik ilkelerine göre değerlendiriyor musunuz |
İlk 5 bileşen 0-100 arası bir yüzde olarak girilir ve kendi ağırlığıyla çarpılır; son 2 bileşen ise basit evet/hayır bonus puanlarıdır. Tüm katkılar toplanır ve sonuç 100'ü geçemeyecek şekilde sınırlandırılır.
Platform, hesaplanan skoru otomatik olarak dört olgunluk seviyesine ayırır:
| Skor Aralığı | Seviye | Ne Anlama Gelir |
|---|---|---|
| 75 – 100 | Örnek Uygulama (A) | Döngüsellik ilkeleri operasyonunuzun merkezinde; sektörde örnek gösterilebilecek bir seviyedesiniz. |
| 50 – 74 | İyi Seviye (B) | Sağlam bir temeliniz var; belirli bileşenlerde (örn. onarılabilirlik) iyileştirme fırsatları mevcut. |
| 25 – 49 | Gelişim Alanı (C) | Bazı döngüsellik uygulamaları başlamış ama sistematik değil; somut bir yol haritası önerilir. |
| 0 – 24 | Başlangıç Seviyesi (D) | Döngüsellik uygulamaları henüz erken aşamada; en yüksek etkili ilk adım genellikle çıktı geri dönüşüm oranını artırmaktır (en yüksek ağırlık, %25). |
Bonus puanlar (atık azaltım programı + tedarikçi değerlendirmesi) toplamda 10 puan değerinde ve genellikle en HIZLI elde edilebilecek puanlardır — bir politika belgesi hazırlamak, yüzdelik oranları %10-20 artırmaktan çok daha kısa sürede yapılabilir. Bu yüzden düşük bir skorla başlayan işletmeler için ilk pratik adım genellikle bu iki bonusu almak olur.
Çıktı geri dönüşüm %80, girdi geri dönüştürülmüş hammadde %60, yeniden kullanım %50,
onarılabilirlik %40, ambalaj azaltımı %70, atık azaltım programı VAR, tedarikçi değerlendirmesi
YOK olan bir işletme için:
80×0.25 + 60×0.20 + 50×0.20 + 40×0.15 + 70×0.10 + 5 + 0
= 20 + 12 + 10 + 6 + 7 + 5 + 0 = 60 puan → İyi Seviye (B)
Kendi döngüsel ekonomi skorunuzu hesaplayın
Academic, Pro ve Enterprise planlarımızda Su & Döngüsel Ekonomi modülü mevcut.
Planları İncele