18 Ağustos 2026 · Risk & Yönetişim · 3 dk okuma
Bir işletmenin iklim değişikliğinden ne kadar etkileneceğini ve buna ne kadar hazırlıklı olduğunu TEK bir sayıyla ifade etmek mümkün mü? EU Taxonomy ve TCFD çerçeveleri, tam olarak bunu yapmaya çalışır. Bu rehberde, 0-100 arası bir "İklim Risk Skoru"nun nasıl hesaplandığını ve — en önemlisi — SİZİN skorunuzun ne anlama geldiğini adım adım anlatıyoruz.
EU Taxonomy, AB'nin hangi ekonomik faaliyetlerin "çevresel olarak sürdürülebilir" sayılacağını tanımlayan bir sınıflandırma sistemidir — yatırımcıların "yeşil" iddiaları doğrulamasına yardımcı olur. TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures) ise şirketlerin iklimle ilgili finansal risklerini nasıl raporlayacağına dair küresel kabul görmüş bir çerçevedir. İkisi birlikte, "bu şirket iklim geçişine ne kadar hazır?" sorusuna yatırımcılar ve düzenleyiciler için ortak bir dil sağlar.
Platformumuzdaki risk skoru, dördü ağırlıklı bir ortalamayla birleştirilen bileşenden oluşur:
| Bileşen | Ağırlık | Ne Ölçer |
|---|---|---|
| Karbon Yoğunluğu | %40 | Ton CO2e / milyon ₺ ciro |
| Yenilenebilir Enerji Oranı | %25 | Toplam enerjinin yenilenebilir payı |
| CBAM Maruziyeti | %20 | Cironun CBAM kapsamındaki payı |
| Azaltım Hedefi Varlığı | %15 | Bilim temelli bir hedefin olup olmadığı |
Karbon Yoğunluğu bileşeni kendi içinde üç eşiğe göre kademeli hesaplanır: 15 ton CO2e/milyon ₺'nin altı düşük, 45'e kadar orta, 90'ın üzeri yüksek karbon yoğunluğu kabul edilir (tam formül için Kaynakça sayfamıza bakabilirsiniz). Yenilenebilir enerji oranı ne kadar YÜKSEK olursa, bu bileşenin risk katkısı o kadar DÜŞÜK olur (formül: (1 − yenilenebilirOranı) × 100). CBAM maruziyeti doğrudan orantılıdır. Azaltım hedefi varsa 15 puan, yoksa 85 puan katkı yapar — yani somut bir hedefin olması tek başına büyük bir fark yaratır.
Hesaplanan skor her zaman 0 ile 100 arasındadır ve platform bunu otomatik olarak üç kademeye ayırır:
| Skor Aralığı | Kademe | Ne Anlama Gelir |
|---|---|---|
| 0 – 32 | Düşük Risk (Taxonomy Uyumlu Yönde) | İşletmeniz düşük karbon yoğunluklu ve/veya yenilenebilir enerji ağırlıklı; iklim geçiş riskine görece az maruz kalıyorsunuz. |
| 33 – 65 | Orta Risk (İzlenmeli) | Bazı bileşenlerde iyileştirme alanı var; düzenli izleme ve kademeli bir azaltım planı önerilir. |
| 66 – 100 | Yüksek Risk (Acil Aksiyon Gerekli) | Karbon yoğunluğu ve/veya CBAM maruziyeti yüksek, somut bir azaltım hedefi muhtemelen eksik; öncelikli aksiyon planı gerekir. |
Bu, platformun kendi hesaplama motorunda kullandığı GERÇEK eşiklerdir — yani hesaplayıcıda gördüğünüz "Düşük Risk / Orta Risk / Yüksek Risk" etiketi, tam olarak yukarıdaki tabloya göre belirlenir.
En büyük tekil etki genellikle somut bir azaltım hedefi belirlemekten gelir (85 puandan 15 puana düşüş — %15 ağırlıkla toplam skorda ~10.5 puanlık bir iyileşme). Bunu yenilenebilir enerji oranını artırmak takip eder (%25 ağırlık). Karbon yoğunluğunu azaltmak (enerji verimliliği, süreç iyileştirmeleri) en yüksek ağırlığa (%40) sahip olsa da, genellikle en fazla zaman/yatırım gerektiren bileşendir.
Karbon yoğunluğu 120 ton CO2e/milyon ₺ (yüksek eşiğin üzerinde), yenilenebilir enerji oranı %5,
CBAM maruziyeti %50, azaltım hedefi YOK olan bir işletme için:
Karbon skoru = min(100, 66 + ((120−45)/90)×34) = 66 + 28.3 = 94.3
Yenilenebilir skoru = (1−0.05)×100 = 95
CBAM skoru = 0.50×100 = 50
Hedef skoru = 85 (hedef yok)
Toplam = 94.3×0.40 + 95×0.25 + 50×0.20 + 85×0.15 = 37.7 + 23.75 + 10 + 12.75 =
≈ 84 puan → Yüksek Risk
Kendi iklim risk skorunuzu hesaplayın
Enterprise planımızda EU Taxonomy/TCFD risk skoru modülü mevcut.
Planları İncele